Zorgverzekering bij 18 jaar: premie, eigen risico en zorgtoeslag

Wat verandert er als je 18 wordt?

Zolang je jonger bent dan 18 betaal je geen premie en geen eigen risico. Je staat meestal op de polis van een van je ouders. Vanaf je 18e verandert dat:

• Je bent zelf premieplichtig vanaf de eerste dag van de maand na je verjaardag. Word je op 16 april 18, dan begint dat in mei.
• Het verplicht eigen risico gaat gelden.
• Tandartskosten worden niet meer vergoed uit de basisverzekering. Daarvoor heb je een aanvullende tandartsverzekering nodig.
• Je kunt zorgtoeslag krijgen.

Moet je zelf een zorgverzekering afsluiten?

Volgens de Zorgverzekeringslijn blijf je meeverzekerd bij je ouders als je niets doet. Dat is niet altijd de beste keuze, omdat jouw zorg anders kan zijn dan die van je ouders. Je kunt op elk moment in het jaar een eigen zorgverzekering afsluiten. Je bent dan zelf verantwoordelijk voor het betalen van de premie.

De Rijksoverheid zegt in haar checklist voor 18 jaar dat je een eigen zorgverzekering moet hebben. Bespreek met je ouders wie wat regelt en wie betaalt. Het mag ook gewoon zo zijn dat je ouders de premie blijven betalen.

Wat kost een zorgverzekering?

Volgens de Rijksoverheid is de gemiddelde premie in 2026 € 1.884 per jaar, ongeveer € 157 per maand. Het verschil tussen verzekeraars en polissen is groot. Betaal je per kwartaal, half jaar of jaar, dan is de premie soms iets lager. Voor 2027 hebben we nog geen officieel gemiddelde gevonden. Vergelijk dus zelf de premies die verzekeraars voor 2027 bekendmaken.

Eigen risico in 2026 en 2027

Het eigen risico is het bedrag dat je zelf betaalt voordat je verzekering zorg uit het basispakket vergoedt. Je kunt het vrijwillig verhogen met € 100 tot € 500. Dan krijg je korting op je premie, maar betaal je meer als je zorg nodig hebt. Voor jongeren met weinig geld is dat een gok.

Eigen risico in het jaar dat je 18 wordt

In het jaar van je 18e verjaardag betaal je het eigen risico naar rato, alleen voor de maanden vanaf je premieplicht. De Zorgverzekeringslijn geeft dit voorbeeld: word je in juli 18, dan geldt het vanaf augustus. Dat is 5/12 van € 385, dus € 160,42.

Wat valt niet onder het eigen risico?

• De huisarts en de huisartsenpost
• Verloskundige zorg en kraamzorg
• Wijkverpleging

Stuurt de huisarts je door, bijvoorbeeld voor bloedprikken of een röntgenfoto, dan betaal je wel eigen risico. Ook een bezoek aan de spoedeisende hulp valt eronder.

Zorgtoeslag aanvragen als je 18 wordt

Zorgtoeslag is een bijdrage van de overheid in je premie. Je krijgt hem vanaf de maand nadat je 18 bent geworden. Dat is precies de maand waarin je ook premie gaat betalen. Je moet hem zelf aanvragen, het gaat niet vanzelf.

Zorgverzekering 18 jaar thuiswonend: krijg je dan zorgtoeslag?

Ja. Volgens de Belastingdienst telt het inkomen van je ouders niet mee als je thuis woont. Ook als je ouders je verzekering regelen, je op hun polis staat of zij de premie betalen, heb je recht op zorgtoeslag. Alleen jouw eigen inkomen telt, en dat van een eventuele partner. Studiefinanciering telt niet als inkomen.

Met een bijbaan naast school krijg je dus meestal het maximum, of bijna. Twaalf keer € 129 is ruim € 1.500 per jaar.

Ga je meer verdienen, bijvoorbeeld met een zomerbaan of na je examen? Dan krijg je minder zorgtoeslag, maar je raakt hem niet in één keer kwijt. Pas boven de inkomensgrens krijg je niets meer. Geef je nieuwe inkomen meteen door via Mijn toeslagen of de app Toeslagen, dan krijg je steeds wat je echt recht op hebt. Een proefberekening laat vooraf zien wat het verschil is.

Zo vraag je zorgtoeslag aan

1. Regel je DigiD. Die heb je nodig voor Mijn toeslagen of de app Toeslagen. De activeringscode komt per brief, dus vraag hem op tijd aan.
2. Zorg dat je verzekerd bent. Je kunt pas aanvragen als je een zorgverzekering hebt. Dat mag al vóór je 18e, en meeverzekerd zijn op de polis van je ouders telt ook.
3. Schat je inkomen voor dit jaar. Tel je verwachte brutoloon bij elkaar. Een proefberekening op de site van de Belastingdienst helpt.
4. Vraag aan vóór de maand waarin je 18 wordt. Doe je dat vóór de 1e van die maand, dan krijg je het eerste bedrag rond de 20e van die maand. Dat geld is voor de maand erna.
5. Houd je gegevens bij. Verandert je inkomen flink, geef dat dan direct door.

Ben je te laat? Dan krijg je de gemiste maanden in één keer bijbetaald. Zorgtoeslag over 2025 kun je nog aanvragen tot en met 31 december 2026. Binnen vijf weken na je aanvraag hoor je hoeveel je krijgt.

Tips voor als je 18 wordt

• Check je tandarts. Ga je vlak na je 18e naar de tandarts terwijl je aanvullende verzekering nog niet loopt, dan betaal je mogelijk zelf.
• Bel eerst de huisarts. Dat kost geen eigen risico.
• Vraag of je het eigen risico gespreid kunt betalen. Bij veel verzekeraars kan dat in termijnen.
• Overstappen? Zeg je oude verzekering vóór 1 januari op en sluit je nieuwe vóór 1 februari af. Dan ben je met terugwerkende kracht vanaf 1 januari verzekerd.
• Gebruik je zorgtoeslag voor je premie. Zet hem niet weg als zakgeld, want de premie moet elke maand betaald worden.

Wil je meer verdienen naast school? Bekijk dan bijvoorbeeld een bijbaan in de zorg. Wat je als 18-jarige minimaal verdient, lees je bij minimumloon 18 jaar, en welke banen er zijn bij bijbaan voor 18 jaar.

Meer over jong en geld

• Zakgeld per leeftijdNibud
• KleedgeldNibud
• Geld verdienen als tiener13 tot 17
• Hoeveel mag je bijverdienen?blog
• Minimumloon per leeftijd2026 en 2027
• Wat moet je regelen als je 18 wordt?checklist

Alles over jong en geld

Veelgestelde vragen